نخستین سامانه رادیو تلسکوپ در کشور با حضور مهندس، آذری جهرمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در پژوهشگاه فضایی ایران روز دوشنبه مورخ ششم اسفند 1397 رونمایی شد.

این سامانه به کارفرمایی شرکت نوسازی عباس‌آباد در مرکز تحقیقات فضایی پژوهشگاه فضایی ایران در راستای اهداف علمی، آموزشی به انجام رسیده است.

در مراسم رونمایی سامانه رادیو تلسکوپ، دکتر امید شکوفا، رئیس مرکز تحقیقات فضایی پژوهشگاه فضایی ایران با بیان اینکه این سامانه در جهت ترویج اهداف نجومی کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد، در باره انواع سرویس‌دهی این سامانه اظهار داشت: با راه‌اندازی سامانه رادیو تلسکوپ، امکان ارائه خدمات آموزشی و سرویس‌های نجوم رادیویی به قشرهای مختلف از جمله: جامعه دانشگاهی، به‌ویژه دانشجویان رشته فیزیک و نجوم؛ دانش آموزان و عموم افراد علاقه‌مند به نجوم فراهم شده است.

دکتر شکوفا یادآور شد رادیو تلسکوپ که نوعی آنتن رادیویی است در طیف فرکانسی رادیویی به منظور کشف و جمع‌آوری اطلاعات از منابع رادیویی در فضا کاربرد دارد.

رئیس مرکز تحقیقات فضایی در خصوص پیشینه این پروژه اظهار نمود: پژوهشگاه فضایی ایران، با توجه به عزم مسئولان کشور برای دست‌یابی به فناوری‌های پیشرفته در جهت توسعه ملی و بومی‌سازی علم و دانش‌های بنیادین، حوزه‌ توسعه نجوم رادیویی را به عنوان یکی از مصادیق این موضوع مورد توجه قرار داده است. پروژه حاضر اولین تلاش سازمانی و منسجم در داخل کشور برای نیل به این منظور است.

وی افزود: در سال‌های پیشین، تلاش‌های پراکنده‌ای در داخل کشور در قالب پروژه‌های دانشجویی برای توسعه این شاخه از علم نجوم صورت گرفت که به دلایل مختلف ناکارآمد و بدون نتیجه باقی ماند. از این رو، مرکز تحقیقات فضایی پژوهشگاه فضایی ایران به کارفرمایی شرکت نوسازی عباس‌آباد مسئولیت سازماندهی و انجام یک پروژه پایلوت رادیوتلسکوپ را بر عهده گرفت.

دکتر شکوفا خروجی محصولات رادیو تلسکوپ را به دوشکل عنوان کرد: نمایش تصویری ( برای مد رصدی پیوسته)، طیف رادیویی ( برای مد رصدی طیف‌سنجی).

دکتر شکوفا کاربرد آنتن‌های تک‌دیش را در دانش نجوم بدین شرح برشمرد: رصد چشمه‌های نقطه‌ای که نیاز به وضوح زاویه‌ای ندارد؛ رصد چشمه‌های گسترده از جمله هاله رادیویی خوشه‌های کهکشانی و چشمه‌های گسترده راه شیری، مطالعه خطوط طیفی میزر در کهکشان راه شیری و دیگر کهکشان‌های نزدیک، رصد خط طیفی هیدروژن در فرکانس ۱۴۲۰ مگاهرتز.

[دریافت کاتالوگ نخستین سامانه رادیو تلسکوپ ایران]